Bệnh tiêu chảy Rotavirus ở trẻ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Rotavirus là một trong những virus gây tiêu chảy phổ biến hiện nay, thường gặp ở trẻ nhỏ đặc biệt là trẻ sơ sinh. Chúng có thể dẫn đến các triệu chứng nghiêm trọng làm suy giảm miễn dịch và sức khỏe tổng thể của bé, thậm chí có thể gây tử vong.

164
Bệnh tiêu chảy Rotavirus ở trẻ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách phòng ngừa

Không chỉ vậy, nếu chẳng may nhiễm loại virus này có thể khiến bé mất cảm giác ngon miệng khi ăn, tăng trưởng kém và mất nước trầm trọng. Vậy làm thế nào để phòng tránh việc trẻ sơ sinh bị nhiễm virus Rotavirus?

Hãy cùng Resolute Bay đi tìm hiểu thông tin về loại virus nguy hiểm này ngay bên dưới đây để có những biện pháp bảo vệ bé yêu phù hợp, tránh những virus nguy hiểm luôn rình rập xung quanh.

Rotavirus là gì?

Đây là một loại virus xâm nhập trực tiếp vào bên trong ruột non của bé, gây nên những tác hại khôn lường. Rotavirus thường có nhiều loại, trong đó loại phổ biến và ảnh hưởng đến con người nhiều nhất chính là loài A rotavirus hoặc rotavirus A.

Virus này chủ yếu tấn công các tế bào xếp dọc theo thành trong của ruột. Nó can thiệp vào các chức năng của tế bào ruột, do đó làm hỏng chúng và khiến ruột non không thể hấp thụ chất dinh dưỡng từ thức ăn. Rotavirus hầu như có thể xuất hiện ở mọi nơi trên toàn thế giới.

Rotavirus thường gây tiêu chảy ở trẻ sơ sinh

Theo tổ chức y tế thế giới, rotavirus là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tiêu chảy ở trẻ em. Chúng là tác nhân chính gây viêm dạ dày ruột cấp tính ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi. Nhất là với các bé dưới 11 tháng tuổi. Việc nhiễm Rotavirus gây tỷ lệ tử vong cao nhất ở Châu Phi, Châu Á và Châu Mỹ Latinh.

Theo số liệu thống kê được tiết lộ vào năm 2013, có đến 215.000 trẻ em dưới 5 tuổi trên toàn thế giới bị nhiễm rotavirus hàng năm, hầu hết các trường hợp đều xảy ra ở các nước đang phát triển.

Không chỉ vậy, Tại Mỹ Rotavirus cũng khiến 250.000 trường hợp trẻ em dưới 5 tuổi phải nhập viện cấp cứu, tỷ lệ tử vong từ 20-60 trường hợp mỗi năm. Tuy nhiên, con số này đã giảm vì đã có vắc xin phòng ngừa.

Rotavirus lây lan qua bé bằng cách nào?

Rotavirus rất dễ lây lan và chủ yếu lây truyền qua đường miệng qua hai cách sau:

1.Trẻ sơ sinh có thể nhiễm virus bằng cách tiêu thụ thực phẩm và nước bị ô nhiễm. Loại virus này có thể theo phân ra môi trường bên ngoài. Do đó, việc vệ sinh tay chân miệng không sạch sẽ là động lực thúc đẩy Rotavirus phát triển và lây lan với tốc độ chóng mặt.

Để hạn chế tình trạng lây nhiễm loại virus độc hại này cha mẹ nên khử trùng và làm sạch tất cả thực phẩm và nguồn nước tiêu thụ. Với những trẻ hơn sáu tháng tuổi có thể ăn thức ăn đặc do đó rất dễ nhiễm rotavirus, chúng có thể tồn tại trong cơ thể bé đến vài tuần.

2.Rotavirus có thể lây lan khi em bé tiếp xúc với các bề mặt bị ô nhiễm như đồ chơi, tay nắm cửa và các bề mặt bé thường xuyên tiếp xúc khác. Nếu ai đó trong gia đình bạn nhiễm rotavirus nhưng đi vệ sinh lại rửa không sạch hoặc không rửa thì có thể truyền virus qua cho bé nếu chẳng may chạm vào người và đồ vật xung quanh bé.

Mặc dù dễ lây nhiễm nhưng Rotavirus thường ít lây lan qua việc hắt ho và ho. Tuy nhiên, trẻ vẫn có thể bị lây nhiễm nếu đi vệ sinh sạch sẽ sau khi đi vệ sinh. Rotavirus được thải ra trong phân ngay cả khi nhiễm trùng và các triệu chứng kết thúc.

Xem thêm bài viết: Dị tật tim bẩm sinh: Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

Một số trường hợp khiến bé dễ bị tiêu chảy do nhiễm Rotavirus

Các tình huống có thể làm tăng nguy cơ bị nhiễm Rotavirus ở bé cha mẹ nên biết để có những biện pháp phòng ngừa phù hợp.

  • Tuổi dưới ba tuổi: Các bé dưới 5 tuổi có tỷ lệ ảnh hưởng nặng nhất bởi rotavirus, nhưng bệnh nặng hơn ở bé dưới ba tuổi. Trẻ sơ sinh dưới 11 tháng biểu hiện các triệu chứng nghiêm trọng nhất.
  • Thay đổi thời tiết từ mùa đông sang mùa xuân: Rotavirus chủ yếu lây lan trong mùa đông và có thể lây lan qua mùa xuân, thường là từ tháng 12 đến tháng 6.
  • Môi trường nhiều trẻ nhỏ: Vì lý do bận rộn nên cha mẹ thường gửi bé tới nhà trẻ để tất bật lo công việc. Tuy nhiên, tại đây khi bé vui chơi cùng các bạn sẽ là cơ hội để các bệnh truyền nhiễm dễ dàng tấn công vào bé hoặc nguyên nhóm.

Mỗi một bé đều có thể bị nhiễm virus từ nhiều nguồn và nhiều nơi khác nhau. Nếu chẳng may bé nhà bạn vô tình bị nhiễm khuẩn bạn nên để ý các triệu chứng để kịp thời phát hiện và có giải pháp kịp thời tránh ảnh hưởng đến sức khỏe bé.

Các triệu chứng thường gặp khi bé bị nhiễm Rotavirus

Thông thường, phải mất từ 2 đến 3 ngày thì các triệu chứng của bệnh tiêu chảy do nhiễm Rotavirus ở bé mới bắt đầu xuất hiện:

  • Tiêu chảy nước là biểu hiện đặc trưng và dễ nhận biết nhất của nhiễm trùng rotavirus và kéo dài trong ba đến tám ngày. Phân có nước có mùi hôi mạnh và thường có màu xanh hoặc nâu.
  • Nôn mửa và buồn nôn triệu chứng này thường xảy ra trong khoảng từ 3 đến 8 ngày. Bé sẽ có biểu hiện nôn ra nước thường xuyên và liên tục.
  • Mất cảm giác ngon miệng, biếng ăn là một triệu chứng rất phổ biến.
  • Đau bụng dữ dội
  • Mệt mỏi li bì và luôn trong trạng thái buồn ngủ.

Nôn và tiêu chảy là mối đe dọa lớn nhất đối với bé bị nhiễm rotavirus. Nếu những biểu hiện này kéo dài có thể dẫn đến một số biến chứng nguy hiểm ở bé.

Các biến chứng thường gặp nếu bé bị nhiễm Rotavirus

Mất nước là biến chứng duy nhất khi bé nhiễm rotavirus do do nôn mửa và tiêu chảy quá nhiều. Tình trạng này có thể ảnh hưởng đến gần như mọi cơ quan trong cơ thể, và thậm chí có thể gây tử vong. Do đó, cha mẹ phải phát hiện ra các triệu chứng mất nước để có những phương pháp điều trị sớm.

Dưới đây là một số biến chứng nếu không kịp thời phát hiện và điều trị kịp thời:

  • Khô miệng và cổ họng
  • Đi tiểu giảm; Mặc dù bạn có thể thay tã rất nhiều do tiêu chảy, nhưng bé lại không đi tiểu nhiều như bình thường,
  • Mắt trũng
  • Thóp trên đỉnh đầu mềm và chìm xuống
  • Không có hoặc rất ít nước mắt khi khóc
  • Da nhợt nhạt
  • Vô cảm và buồn ngủ liên tục
  • Trẻ mới biết đi có thể đứng và đi sẽ cảm thấy chóng mặt khi đứng lên.

Mất nước là một tình trạng nghiêm trọng do đó cần được phát hiện kịp thời và đưa bé đến cơ sở y tế gần nhất là điều cần thiết.

Xem thêm bài viết: Bệnh tay chân miệng ở trẻ: Nguyên nhân, triệu chứng và cách chữa trị

Rotavirus ở bé được chẩn đoán bằng cách nào?

Xét nghiệm phân là phương pháp chính để chẩn đoán rotavirus. Bác sĩ sẽ thu thập mẫu phân và gửi đi phân tích trong phòng thí nghiệm để kiểm tra sự hiện diện của virus. Xét nghiệm máu cũng giúp xác định nhiễm trùng bằng cách kiểm tra các kháng thể chống lại virus trong máu.

Rotavirus được điều trị bằng cách nào?

Hiện tại vẫn chưa có thuốc để điều trị nhiễm rotavirus. Tuy nhiên, nếu phát hiện sớm có thể kiểm soát các triệu chứng để giúp bé cảm thấy tốt hơn.

Làm thế nào để hạn chế nhiễm Rotavirus ở bé?

Để kiểm soát rotavirus bạn cần kết hợp các phương pháp chăm sóc y tết tại nhà như sau:

1.Cung cấp đầy đủ chất lỏng: Nếu em bé dưới sáu tháng tuổi, bạn nên cho bé bú thường xuyên hơn để có thể lấy được tất cả chất lỏng từ sữa mẹ. Trẻ lớn hơn sáu tháng có thể có thể uống nước nhiều hơn.

Đối với những bé lớn hơn và đã biết đi, bạn có thể cung cấp cho bé ăn các thực phẩm như nước luộc rau và thịt cùng chất dinh dưỡng. Tuy nhiên, nếu bé không gặp vấn đề gì khi ăn thức ăn đặc thì bạn cũng có thể cho bé ăn để có thể kiểm soát tiêu chảy nước ở một mức độ nào đó.

Tuyệt đối không cho trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi uống soda, nước trái cây hoặc đồ uống có gas vì chúng có chứa nhiều đường và các hợp chất khác có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

2. Tái bù nước thông qua ORS: Dung dịch bù nước đường uống hoặc ORS chứa hỗn hợp điện giải thích hợp (đường và muối) để thay thế những chất bị mất do tiêu chảy.

ORS an toàn và có thể được cung cấp cho trẻ dưới sáu tháng tuổi khi sữa mẹ không đủ để giải quyết tình trạng mất nước. Ngoài ra, ORS còn có sẵn dưới dạng một gói bột. Bạn có thể hòa tan 1 gói trong 1 lít nước, thậm chí bạn cũng có thể uống để bổ sung nước cho cơ thể.

Để biết được lượng nước cần thiết để cung cấp cho bé, bạn có thể nhân trọng lượng của bé tính bằng kilôgam với 75 để có được số lượng ORS (tính bằng mililit) mà bạn phải cho mỗi bốn giờ một lần. Nếu bác sĩ đưa ra lượng ORS cần thiết thì bạn nên làm theo hướng dẫn của bác sĩ.

3. Cho bé nghỉ ngơi nhiều: Bé có thể cảm thấy tốt hơn sau khi có ORS và chất lỏng. Nhưng bé cần phải tiếp tục nghỉ ngơi tại giường cho đến khi chúng hoàn toàn không bị nhiễm trùng.

4. Truyền dịch tĩnh mạch và cho ăn qua đường mũi: Các trường hợp mất nước nặng có thể phải nhập viện và tiêm tĩnh mạch điện giải. Em bé thậm chí có thể cần cho ăn qua đường mũi (cho ăn qua ống mũi) nếu chúng bất tỉnh và không thể ăn / uống từ miệng.

Xem thêm bài viết: Dị ứng sữa công thức ở trẻ sơ sinh: Triệu chứng và cách điều trị

Các triệu chứng nhiễm rotavirus thường gây đau đớn và khó chịu cho bé, khiến cha mẹ băn khoăn không biết bệnh này kéo dài bao lâu và nên làm thế nào. Câu trả lời sẽ có ngay bên dưới đây.

Nhiễm trùng Rotavirus ở trẻ thường kéo dài bao lâu?

Vấn đề này thường kéo dài không quá tám ngày. Hầu hết các trường hợp thường giải quyết trong một vài ngày. Vì nhiễm trùng gây ra một số triệu chứng phức tạp, quá trình bệnh có thể kéo dài. Mất nước, một trong những biến chứng chính, có thể dẫn đến nhiều vấn đề hơn bản thân virus. Vì những lý do này, việc phòng ngừa rotavirus ở trẻ rất quan trọng.

Cách ngăn ngừa nhiễm trùng Rotavirus ở trẻ sơ sinh

Hãy thực hiện các bước và phương pháp sau đây giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi loại virus nguy hiểm rotavirus này ngay bên dưới đây:

  • Tiêm vắc-xin: Tiêm chủng phòng rotavirus có sẵn ở mọi cơ sở y tế ở tất cả các quốc gia. Đây là một loại vắc xin bắt buộc dành cho trẻ sơ sinh và trẻ đã biết đi. Cơ sở y tế bạn thường tới hoàn toàn có khả năng hướng dẫn bạn về điều đó trong mỗi lần thăm khám.
  • Nguồn thực phẩm sạch: Luôn đảm bảo cho bé nguồn thức ăn và nước sạch, hợp vệ sinh nhất. Nếu không thể sử dụng nước tinh khiết thì bạn nên sử dụng máy lọc hoặc đun sôi nước cho an toàn. Lọc bất kỳ mảnh vụn nào bằng giấy lọc và chuyển nước vào bình sạch đặt trên bếp. Đun nước sôi và đun sôi trong một phút. Tắt lửa và để nước nguội tự nhiên.
  • Nấu chín thức ăn: Luộc rau và thịt trong nồi áp suất là cách tốt nhất để tiêu diệt bất kỳ loại virus nào, kể cả rotavirus.

Vệ sinh tốt tạo thành nhiều thói quen tốt, trong đó quan trọng nhất là rửa tay thường xuyên bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh. Rửa tay trước khi bế hoặc cho bé ăn.

Nếu một thành viên trong gia đình bị nhiễm rotavirus, hãy yêu cầu họ tránh xa bé. Trong trường hợp bé bị nhiễm rotavirus mẹ hãy mang găng tay trong khi thay tã và rửa tay thật sạch ngay sau đó để tránh tình trạng lây lan và tái nhiễm giữa các thành viên trong gia đình.

Những thiết bị hợp vệ sinh là rất cần thiết để ngăn chặn ô nhiễm thực phẩm và nước với phân. Hiện nay, ở tất cả các quốc gia đều có biện pháp ngăn chặn ô nhiễm nước uống. Nếu bạn sống ở khu vực có nguồn nước không được kiểm tra vệ sinh và nước thải, thì bạn sẽ phải hết sức cẩn thận và tuân thủ vệ sinh và chăm sóc cá nhân để tránh nhiễm trùng.

Tiêm phòng vẫn là phương pháp phòng ngừa quan trọng nhất vì nó cung cấp khả năng miễn dịch cho bé. Khi toàn bộ dân số trong một cộng đồng được tiêm phòng, thì virus gần như bị loại bỏ. Một khi  mầm bệnh không thể tìm thấy vật chủ thích hợp thì chúng cũng sẽ dần bị tiêu diệt.

Xem thêm bài viết: Nguyên nhân gây phát ban ở trẻ và cách phòng ngừa

Bé nên tiêm vắc xin gì để phòng chống Rotavirus

Có hai loại vắc xin phổ biến mà các cơ sở y tế, bệnh viện… đều cung cấp đó là RotaTeq (RV5) và Rotarix (RV1). Bé sẽ được tiêm 3 liều RotaTeq vào giai đoạn 2,4,6 tháng tuổi. Hoặc 2 liều vào khoảng 2,4 tháng tuổi nếu sử dụng Rotarix. Vắc xin Rotavirus là vắc xin uống và có thể được tiêm cùng với bất kỳ loại vắc xin nào khác mà chúng phải tiêm.

Vắc xin Rotavirus có tác dụng phụ nào không?

Rotavirus có thể có một vài tác dụng phụ nhẹ hoặc không có tác dụng phụ nào ở trẻ nhỏ và một số trẻ sơ sinh. Sau khi tiêm chủng, một số bé sẽ có dấu hiệu tạm thời như khó chịu, tiêu chảy nhẹ và nôn. Intussusception từng là tác dụng phụ phổ biến của phiên bản cũ của vắc xin rotavirus. Tuy nhiên, ở vắc xin rotavirus hiện đại thì trường hợp này rất hiếm khi xảy ra.

Nguy cơ mắc bệnh nội tạng có thể là một trong số 20.000-100.000 trẻ được tiêm chủng. Bạn nên theo dõi  các biến chứng trong vòng một tuần sau khi tiêm chủng cho bé và liên hệ ngay với bác sĩ nếu có bất kỳ biểu hiện lạ nào. Trong mọi trường hợp, vắc-xin là an toàn và là công cụ tốt nhất để ngăn ngừa trẻ bị nhiễm bệnh.

Trường hợp nào không nên tiêm vắc xin Rotavirus?

Một số trường hợp nếu trẻ sơ sinh mắc bệnh sau đây có thể không được tiêm vắc xin rotavirus:

  • Trẻ sơ sinh có phản ứng dị ứng nghiêm trọng với liều vắc xin đầu tiên không được tiêm các liều tiếp theo.
  • Em bé bị suy giảm miễn dịch hoặc bất kỳ tình trạng nào khác ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, chẳng hạn như HIV / AIDS và ung thư.
  • Trẻ sơ sinh đang điều trị ung thư và những trẻ được điều trị bằng thuốc có chứa steroid.
  • Trẻ sơ sinh đã bị lây nhiễm hoặc có tiền sử bị bệnh này.

Đối với các trường hợp trẻ đang bị ốm, tiêu chảy hoặc nôn vì những lý do khác. Cha mẹ nên chờ bé bình phục hoàn toàn sau đó mới đưa bé đến các cơ sở y tế để tiêm ngừa rotavirus.

Bé có thể nhiễm Rotavirus ngay cả khi tiêm đã tiêm chủng?

Đây là trường hợp rất hiếm khi xảy ra. Vắc xin có tác dụng ngăn ngừa hầu hết các trường hợp mắc bệnh tuy nhiên không phải là tuyệt đối. Vẫn luôn có một số rủi ro mắc bệnh ngay cả sau khi tiêm vắc-xin. Nhưng những em bé được tiêm vắc-xin có nguy cơ bị tiêu chảy và nôn mửa nghiêm trọng dẫn đến mất nước.

Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Hoa Kỳ tuyên bố rằng vắc-xin bảo vệ hoàn toàn 7-8 trẻ em trong số 10. Ngay cả khi trẻ bị nhiễm trùng, 90% trong số đó không bị sốt nặng, tiêu chảy và nôn mửa. Vì lợi ích của loại vắc xin này nhiều hơn rủi ro, do đó là cha mẹ bạn nên áp dụng chúng để chống lại các loại virus nguy hiểm luôn rình rập quanh bé.

Bé có thể bị nhiễm Rotavirus hơn 1 lần không?

Bé sẽ có thể bị nhiễm Rotavirus hơn 1 lần hoặc có thể cao hơn nếu không được tiêm phòng và vệ sinh đúng cách. Nhiễm trùng tự nhiên thông qua virus cho phép cơ thể tạo ra các kháng thể, nhưng ngay cả những loại này không phải lúc nào cũng bảo vệ cho bé 100%.

Chính vì vậy, cách tốt nhất là nên thực hiện các biện pháp phòng ngừa và đưa trẻ đi tiêm chủng hợp lý để giảm thiểu nguy cơ nhiễm trùng và tái nhiễm.

Nhiễm trùng Rotavirus là một trong những bệnh nguy hiểm nhất ở trẻ nhỏ. Sự ra đời của các loại vắc xin giúp hạn chế khả năng mắc bệnh dịch của bé. Một vào giọt vắc xin rotavirus là tất cả những gì cần thiết để bảo vệ bé chống lại các bệnh lây nhiễm đặc biệt là rotavirus trong suốt đời.

Con bạn đã được tiêm vắc xin rotavirus? Hãy chia sẻ cho Resolute Bay biết những kinh nghiệm bảo vệ bé khỏi những tác nhân gây bệnh ngay trong phần bình luận dưới đây.

Resolute Bay
Mọi thông tin Resolute Bay cung cấp cho bạn đều dựa trên sự tổng hợp từ trên internet, cũng như cũng có tham khảo ý kiến từ các chuyên gia. Nếu như bạn có những ý kiến hay hơn về chủ đề này, hãy comment dưới đây để giúp có những thông tin bổ ích cho những người bạn khác.