Dị ứng sữa công thức ở trẻ sơ sinh: Triệu chứng và cách điều trị

Sữa là nguồn cung cấp thức ăn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Trong giai đoạn đầu trẻ sơ sinh phát triển mạnh hoàn toàn là nhờ sữa mẹ và trong các quá trình phát triển kế tiếp của trẻ ngoài sữa mẹ còn có thêm sữa bò và sữa công thức để giúp trẻ phát triển toàn diện.

192
Dị ứng sữa công thức ở trẻ sơ sinh: Triệu chứng và cách điều trị

Sữa bò và sữa công thức là an toàn và phù hợp với trẻ nhỏ nhưng vẫn có thể gây dị ứng cho trẻ. Tình trạng như vậy được gọi là dị ứng sữa và khá phổ biến ở trẻ sơ sinh. Sau đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu dị ứng sữa là gì, nguyên nhân gây ra dị ứng sữa và cách đối phó với nó khi nuôi dưỡng trẻ sơ sinh.

Dị ứng sữa là gì?

Dị ứng sữa là tình trạng khi hệ thống miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn protein sữa là mầm bệnh và tấn công nó. Vì hệ thống miễn dịch có cơ chế hoạt động phòng thủ, giống như khi chiến đấu với mầm bệnh, nên cơ thể hiển thị các triệu chứng của bệnh.

Tuy nhiên chỉ có khoảng 2-3% trẻ sơ sinh là bị dị ứng sữa. Con số này là không đáng kể nhưng chúng ta cũng nên tìm hiểu về dị ứng sữa để tránh những trường hợp xấu xảy ra.

Bé có thể bị dị ứng với sữa mẹ không?

Câu trả lời là không! Trẻ sơ sinh không thể bị dị ứng với sữa mẹ vì sữa mẹ được sản xuất dành riêng cho trẻ sơ sinh. Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng nếu trẻ sơ sinh có dấu hiệu dị ứng với sữa mẹ thì đó có thể là dị ứng với các chất mà mẹ bé đã ăn vào. Một trẻ sơ sinh có thể biểu hiện các triệu chứng giống như dị ứng sau khi tiêu thụ sữa mẹ, nhưng đó có thể là dị ứng với protein sữa động vật, mà mẹ có thể đã tiêu thụ trước đó và truyền cho em bé thông qua sữa mẹ.

Dị ứng sữa có thể dẫn đến dị ứng sữa công thức không?

Vâng trẻ bị dị ứng sữa có cũng sẽ bị dị ứng với sữa công thức. Vì sữa công thức có chứa protein có nguồn gốc từ sữa bò nên cũng gây ra các triệu chứng dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh.

Có phải dị ứng sữa giống như không dung nạp được Lactose?

Dị ứng sữa và không dung nạp được Lactose là hai trường hợp hoàn toàn khác nhau.

Xem thêm bài viết: Nguyên nhân gây phát ban ở trẻ và cách phòng ngừa

Nguyên nhân gây dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh là gì?

Nguyên nhân gây dị ứng sữa thường không được nhận biết rõ ràng.

Quá trình dẫn đến tình trạng dị ứng sữa là khi thức ăn đi vào ruột non của trẻ, hệ thống miễn dịch nhầm nó là một vật thể lạ và tấn công nó, gây ra phản ứng dị ứng.

Các yếu tố di truyền và môi trường dường như cũng là nguyên nhân cơ bản của dị ứng thực phẩm, trong khi các yếu tố khác làm tăng nguy cơ dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh nhiều hơn.

Xem thêm bài viết: Cách chữa và ngăn ngừa nấc cụt hiệu quả ở trẻ

Các yếu tố làm cho trẻ bị dị ứng sữa là gì?

Trẻ sơ sinh có thể có nguy cơ bị dị ứng sữa cao hơn trong các trường hợp sau:

1. Gia đình có người bị dị ứng sữa: Một em bé có 75% khả năng bị dị ứng thực phẩm nếu cả hai cha mẹ đều bị dị ứng thực phẩm. Nguy cơ giảm xuống 40% khi chỉ còn có một phụ huynh bị dị ứng. Một thành viên trong gia đình bị dị ứng thực phẩm cũng có thể khiến trẻ sơ sinh dễ bị dị ứng sữa.

2.Cho trẻ ăn quá nhiều thịt bò: Một em bé được cho ăn quá nhiều sữa bò khi còn nhỏ có thể bị dị ứng sữa.

3.Con đầu lòng: Các nhà khoa học quan sát rằng những đứa trẻ con đầu lòng thường dễ bị dị ứng thực phẩm hơn những đứa trẻ tiếp theo. Người ta tin rằng những đứa con đầu lòng không được tiếp xúc với các loại vi khuẩn như anh chị em ruột, điều này làm cho hệ thống miễn dịch của những đứa trẻ được sinh đầu tiên thường mỏng manh và dễ bị dị ứng hơn.

4.Hen suyễn và bệnh chàm: Trẻ em bị hen suyễn và bệnh chàm thường có nguy cơ dị ứng thực phẩm cao hơn đặc biệt là dị ứng sữa. Vì hen suyễn và bệnh chàm là kết quả của hệ thống miễn dịch bị lỗi, chúng có thể khiến trẻ sơ sinh dễ bị dị ứng thực phẩm. Tuy nhiên, các bậc phụ huynh thường nghĩ rằng hai căn bệnh này không là nguyên nhân trực tiếp gây ra dị ứng sữa ở trẻ. Cho nên bạn nên lưu ý kỹ hơn các triệu chứng của trẻ nếu như bé đang bị hen suyễn và chàm để đảm bảo rằng trẻ có bị dị ứng sữa hay không.

5.Dị ứng thực phẩm khác: Nếu em bé bị dị ứng thực phẩm khác, chúng cũng có thể bị dị ứng với sữa, vì vậy hãy cẩn thận hơn trước khi cho trẻ uống sữa bò.

Nếu con của bạn có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào trên đây, thì hãy cảnh giác và kiểm tra kỹ  xem trẻ có bất kỳ triệu chứng dị ứng nào không, để tìm ra biện pháp chữa trị thích hợp cho bé.

Xem thêm bài viết: Môi nứt nẻ ở bé: Nguyên nhân, biện pháp và cách phòng ngừa

Các triệu chứng dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh là gì?

Các triệu chứng dị ứng sữa thường xuất hiện vài phút đến vài giờ sau khi tiêu thụ sữa hoặc các sản phẩm từ sữa. Trẻ bị dị ứng sữa thường có các dấu hiệu sau đây:

1.Da phát ban / nổi mẩn: Khi trẻ bị dị ứng sữa thường sẽ bị phát ban nhỏ, màu đỏ hoặc hồng sẫm xuất hiện khắp cơ thể của trẻ. Những nốt ban này trông giống như da gà, thường xuất hiện thành từng cụm và gây ngứa ngáy khó chịu cho trẻ.

2.Sưng mặt: Khi trẻ bị dị ứng các bộ phận của khuôn mặt như mí mắt, má, miệng, lưỡi và môi có thể bị sưng lên.

3.Khó thở và ho: Cơ cổ của trẻ bị sưng khi bị dị ứng, khiến trẻ khó nuốt, và dẫn đến các cơn ho và khó thở.

4.Nghẹt mũi và sổ mũi: Bé có thể có các triệu chứng giống cảm lạnh như sổ mũi và thở khò khè khi thở.

5.Đau vùng bụng dưới: Đau bụng ở vùng bụng dưới và đau dữ dội trên toàn bộ vùng bụng.

6.Buồn nôn và nôn: Cảm giác buồn nôn liên tục, đôi khi sau đó là nôn.

7.Tiêu chảy: Trẻ sơ sinh có thể bị tiêu chảy, và đôi khi phân của chúng thậm chí có thể chứa máu.

8.Đau bụng và quấy khóc: khóc liên tục kèm theo sự quấy khóc nghiêm trọng, không thể kiểm soát. Lúc này trẻ thường sẽ khóc rất nhiều nên bạn cần quan sát kỹ các biểu hiện của trẻ và nên đưa trẻ đi bác sĩ khi thấy trẻ quấy khóc liên tục.

Những triệu chứng trên nếu xảy ra ở cường độ cao hơn và có các trường hợp phản ứng nghiêm trọng với dị ứng sữa thường được gọi là sốc phản vệ. Bạn nên đưa bé đến bác sĩ ngay khi bạn phát hiện bé có bất kỳ triệu chứng dị ứng sữa ngay sau đó để kịp thời chữa trị.

Xem thêm bài viết: Đốm xuất huyết ở trẻ nhỏ – Nguyên nhân, chẩn đoán và cách điều trị

Dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh được chẩn đoán như thế nào?

Dị ứng sữa được chẩn đoán bằng hai phương pháp sau đây:

1.Loại bỏ thực phẩm tình nghi: Sau khi biết về các triệu chứng, bác sĩ sẽ yêu cầu bạn loại bỏ sữa khỏi chế độ ăn của bé. Nếu các triệu chứng hiện có cải thiện và em bé không còn các triệu chứng một lần nữa, thì có thể kết luận rằng em bé bị dị ứng với sữa.

2.Thử nghiệm chích da: Nó còn được gọi là xét nghiệm qua da. Khi thực hiện xét nghiệm qua da bác sĩ sẽ tiêm một lượng nhỏ chất gây dị ứng pha loãng, như protein sữa trong trường hợp này, và tiêm vào các lớp trên ở da của trẻ.

Nếu trẻ sơ sinh bị dị ứng với chất này, sau đó chúng sẽ xuất hiện một vết sưng ngứa phát triển ngay tại vị trí tiêm, từ đó có thể kết luận trẻ có bị dị ứng sữa hay không. Xét nghiệm này an toàn, nhưng thường không bao giờ được thực hiện ở trẻ dưới sáu tháng tuổi.

Vì các bé thường bắt đầu uống sữa bò sau 12 tháng tuổi, nên xét nghiệm này chỉ có thể được thực hiện trên các bé lớn hơn một tuổi.

3.Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu sẽ kiểm tra sự hiện diện của kháng thể immunoglobulin E (IgE), có trong trường hợp dị ứng thực phẩm. Xét nghiệm máu thường cung cấp chẩn đoán chính xác nhất.

Điều trị dị ứng sữa thường là mối quan tâm lớn nhất của cha mẹ. Cho nên các bậc cha mẹ nên lựa chọn các phương pháp điều trị thích hợp nhất dành cho bé.

Xem thêm bài viết: Tại sao trẻ nhỏ hay dụi mắt và cách phòng ngừa?

Làm thế nào để điều trị dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh?

Dị ứng sữa không có các phương pháp điều trị cụ thể chỉ có các phương pháp giúp làm giảm và kiểm soát các triệu chứng dị ứng sữa. Dưới đây là một số cách để kiểm soát dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh:

1.Sử dụng thuốc kháng histamine: Những loại thuốc này giúp giảm triệu chứng dị ứng sữa như sưng, nổi mề đay, sổ mũi và đau bụng ở trẻ nhỏ. Kháng sinh histamine không chữa dị ứng sữa mà chỉ giúp kiểm soát các triệu chứng.

2.Epinephrine: Còn được gọi là adrenaline, epinephrine là một loại hormone kiểm soát sốc phản vệ. Epinephrine được quản lý thông qua một dụng cụ tiêm tự động khi bé bị sốc phản vệ.

3.Tránh cho bé dùng sữa mẹ: Trong trường hợp trẻ sơ sinh bú sữa mẹ, mẹ có thể cân nhắc tránh cho bé dùng sữa cho đến khi trẻ phụ thuộc vào sữa mẹ trở lại. Bạn sẽ nghi ngờ rằng trẻ có cần phải tránh sữa hoàn toàn không vì sữa là nguồn cung cấp thức ăn duy nhất cho trẻ. Nhưng đều này là cần thiết khi trẻ bị dị ứng với sữa, và sẽ không làm mất đi chất dinh dưỡng dành cho trẻ.

Nên cho trẻ ăn gì khi trẻ bị dị ứng sữa?

Khi trẻ bị dị ứng với sữa thì bạn nên chọn các loại thực phẩm sau đây có hàm lượng chất dinh dưỡng tương đương để thay thế cho sữa bò:

1.Các sản phẩm từ sữa đậu nành: Các chế phẩm từ sữa đậu nành được sản xuất từ protein đậu nành có nguồn gốc từ đậu nành. Nó tự nhiên không có protein sữa và do đó, đây sẽ là một sự thay thế lý tưởng cho trẻ sơ sinh khi bị dị ứng sữa. Công thức đậu nành được khuyến cáo cho trẻ sơ sinh bị dị ứng sữa đã được chứng minh lâm sàng.

2.Sử dụng sữa công thức thủy phân: Trong sữa công thức thủy phân không gây dị ứng này, protein sữa được chia thành các chuỗi axit amin nhỏ hơn mà không gây ra phản ứng của hệ miễn dịch. Sữa công thức thủy phân có thể được thủy phân một phần hoặc thủy phân hoàn toàn. Bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa của bé trước khi chọn sử dụng sữa công thức thủy phân.

3.Rau giàu canxi: Sữa là nguồn canxi tốt cho trẻ đang phát triển. Tuy nhiên, bạn cũng có thể nhận đủ lượng canxi từ rau quả. Nếu em bé của bạn có thể ăn được thực phẩm rắn, thì bạn có thể cho bé ăn các loại rau giàu canxi như rau chân vịt, bông cải xanh, cải xoăn và thậm chí cà rốt trong chế độ ăn uống của trẻ. Tất cả các loại rau và đậu lá có màu xanh đậm chứa một hàm lượng canxi rất đáng kể. Hầu hết các loại rau đều an toàn cho trẻ từ sáu tháng tuổi sử dụng.

4.Thịt và trứng: Thịt chứa nhiều vi chất dinh dưỡng trong khi trứng là nguồn vitamin tuyệt vời. Thịt, ngoại trừ cá, điều an toàn để trẻ sử dụng làm thức ăn từ sáu tháng tuổi trở lên. Trứng và cá có thể được sử dụng làm thức ăn cho khi trẻ sơ sinh được một tuổi.

5.Sữa mẹ: Sữa mẹ cũng là một sự thay thế tuyệt vời cho sữa bò miễn là bạn có thể cho bé ăn. Tổ chức Y tế Thế giới tuyên bố rằng bạn có thể cho bé ăn thậm chí ngoài hai tuổi.

Khi bạn thay thế sữa bằng các loại thực phẩm rắn khác bổ dưỡng không kém thì trẻ sẽ không bị mất chất dinh dưỡng được cung cấp từ sữa nữa. Nhưng bạn thường ít biết rằng protein sữa có thể được giấu trong những thực phẩm mà bạn ít ngờ tới nhất.

Dị ứng sữa có thể dẫn đến dị ứng với các chế phẩm từ sữa không?

Trẻ không chỉ bị dị ứng với sữa còn có thể dị ứng với các loại chế phẩm từ sữa hoặc các loại sản phẩm từ sữa khác. Các chuyên gia đã tìm ra protein sữa từ trong một số sản phẩm đóng gói không sữa. Sau đây là danh sách các sản phẩm cần tránh khi bé bị dị ứng sữa:

  • Tất cả các sản phẩm sữa bao gồm phô mai, phô mai, bơ, sữa chua, kem và món tráng miệng sữa như sữa trứng
  • Thực phẩm có chứa casein, váng sữa và đường sữa
  • Kem và kem chua
  • Sôcôla và kẹo
  • Sản phẩm nướng, đặc biệt là bánh mì sữa
  • Cá đóng hộp; Nó thường chứa protein sữa bổ sung để làm cho hương vị tốt hơn

Luôn luôn kiểm tra nhãn của thực phẩm bạn mua để tránh vô tình làm cho trẻ tiếp xúc với protein sữa.C

Trẻ sơ sinh có bị dị ứng với sữa không?

Vâng. Các chuyên gia tuyên bố rằng trẻ sơ sinh có thể vượt qua dị ứng sữa khi chúng được 3-4 tuổi. Tuy nhiên, một số người tiếp tục bị dị ứng với sữa cho đến khi họ ở tuổi thiếu niên. Khoảng 80% trẻ em bị dị ứng sữa khi chúng 16 tuổi. Tuy nhiên, khả năng đó phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của dị ứng.

Làm thế nào để ngăn ngừa dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh?

Không có phương pháp duy nhất và cụ thể để ngăn ngừa sự xuất hiện của dị ứng sữa. Tuy nhiên, bạn có thể thực hiện các biện pháp phòng ngừa để giảm thiểu nguy cơ khi bé bị dị ứng sữa:

  • Cho trẻ sử dụng sữa khi đủ 12 tháng tuổi. Mặc dù điều này không đảm bảo ngăn ngừa dị ứng sữa, nhưng có thể làm giảm nguy cơ bị dị ứng sữa ở trẻ.
  • Cho trẻ sử dụng sữa dần dần. Đừng cho trẻ sử dụng sữa quá nhiều trong một lần. Thay vào đó, bạn hãy cho trẻ sử dụng sữa với một lượng nhỏ để cơ thể của trẻ có đủ thời gian làm quen với thức ăn mới. Ngoài ra, nếu bé bị dị ứng, thì một lượng nhỏ sữa chỉ có thể gây ra phản ứng dị ứng nhưng yếu hơn.

Xem thêm bài viết: 15 loại sữa công thức cho trẻ sơ sinh tốt nhất

Mẹo này cũng có thể áp dụng cho trẻ sơ sinh cho các loại thực phẩm công thức có chứa protein sữa. Để biết thêm về dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh, bạn hãy đọc phần Câu hỏi thường gặp của chúng tôi tiếp theo đây.

Những câu hỏi thường gặp về dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh

1. Hội chứng viêm ruột do protein thực phẩm có giống như dị ứng sữa không?

Hội chứng viêm ruột do protein thực phẩm (FPIES) và dị ứng sữa là khác nhau mặc dù sữa có thể kích hoạt FPIES. Sau đây là những khác biệt:

FPIES có thể khó phát hiện trong các xét nghiệm máu vì nó không gây ra sự hình thành các kháng thể như những gì được thấy trong dị ứng sữa. Quan sát các triệu chứng và mô hình của chúng có thể giúp bác sĩ nhi khoa chẩn đoán FPIES.

2. Làm thế nào để phân biệt giữa trào ngược và dị ứng sữa?

Một em bé bị trào ngược sẽ không có các triệu chứng dị ứng khác như nổi mề đay da và tiêu chảy đầy máu. Ngoài ra, trào ngược có thể xảy ra sau khi tiêu thụ bất kỳ thực phẩm nào trong khi các triệu chứng dị ứng sữa chỉ xuất hiện sau khi tiêu thụ sữa hoặc các sản phẩm sữa.

3. Sữa gạo có lý tưởng cho bé bị dị ứng sữa?

Bạn có thể cân nhắc việc sử dụng sữa gạo tăng cường dành riêng cho trẻ sơ sinh nếu con bạn bị dị ứng sữa. Tuy nhiên, sữa gạo chứa quá nhiều calo và rất ít protein. Nó cũng có thể bị nhiễm asen. Vì lý do này, Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ khuyến cáo bạn nên tránh các sản phẩm từ gạo cho trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi. Vì vậy, tốt nhất là bạn nên sử dụng sữa công thức thủy phân hoặc sữa đậu nành cho bé bị dị ứng sữa.

4. Tôi có thể cho bé uống men vi sinh khi bị dị ứng sữa không?

Tốt nhất là bạn nên tránh cho bé uống bất kỳ loại vi khuẩn nào khi bé bị dị ứng sữa. Có một nghiên cứu cho thấy mặt hạn chế về lợi ích của men vi sinh đối với trẻ sơ sinh bị dị ứng sữa. Nếu bạn vẫn muốn xem xét cho trẻ uống men vi sinh, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ nhi khoa.

Dị ứng sữa ở trẻ sơ sinh có thể gây rất nhiều khó khăn cho cha mẹ. Tuy nhiên, nếu bạn lựa chọn được các sản phẩm thay thế chính xác như sữa đậu nành, rau và thịt giàu dinh dưỡng có thể đảm bảo rằng con của bạn có được dinh dưỡng cần thiết thông qua chế độ ăn uống cân bằng.

Con của bạn có thể hết bị dị ứng sữa vào giữa tuổi thiếu niên. Nhưng nếu con của bạn lại tiếp tục bị dị ứng sữa, thì hãy tiếp tục sử dụng các biện pháp thay thế để giữ cho trẻ an toàn và khỏe mạnh.

Resolute Bay
Mọi thông tin Resolute Bay cung cấp cho bạn đều dựa trên sự tổng hợp từ trên internet, cũng như cũng có tham khảo ý kiến từ các chuyên gia. Nếu như bạn có những ý kiến hay hơn về chủ đề này, hãy comment dưới đây để giúp có những thông tin bổ ích cho những người bạn khác.